Lái xe ban đêm và trời mưa: đèn, tầm nhìn và hiện tượng trượt nước

Có quy định rõ, không phải tuỳ ý.

• Trong đô thị dùng đèn chiếu gần (đèn cốt). Bật đèn chiếu xa trong phố làm chói mắt người đi ngược chiều.
• Đèn chiếu xa (đèn pha) dùng ở đường ngoài đô thị khi không có xe ngược chiều và không bám đuôi xe khác.
• Gặp xe ngược chiều thì chuyển về đèn chiếu gần trước khi hai xe tới gần.
• Chỉ sử dụng còi từ 5 giờ sáng đến 22 giờ tối. Ban đêm dùng nháy đèn thay cho còi.
• Đèn khẩn cấp (đèn cảnh báo nguy hiểm) dùng khi xe gặp sự cố phải dừng, không phải để xin đường.

Đèn bẩn làm giảm rất nhiều lượng sáng ra mặt đường. Lau đèn và kính chắn gió trước mỗi chuyến chạy đêm — kinh nghiệm lái, nhưng rẻ và hiệu quả hơn mọi mẹo khác.

Bị chói là mất tầm nhìn trong vài giây — đúng bằng khoảng thời gian xe đi được hàng chục mét. Đây là kinh nghiệm lái.

• Không nhìn thẳng vào đèn xe ngược chiều. Nhìn chếch xuống mép phải của làn đường mình.
• Lấy vạch kẻ mép đường bên phải làm mốc giữ hướng cho tới khi xe kia đi qua.
• Giảm tốc độ ngay, đừng chờ nhìn rõ lại rồi mới giảm.
• Nếu hoàn toàn không thấy đường, giảm tốc và dừng hẳn vào nơi an toàn — đừng chạy mò.

Trượt nước xảy ra khi lốp không kịp đẩy hết nước sang hai bên và bắt đầu nổi trên màng nước. Lúc đó vô-lăng nhẹ bẫng và xe không còn nghe lái. Đây là phần kỹ thuật, không phải quy định.

• Dấu hiệu: tay lái đột nhiên nhẹ, tiếng lốp đổi khác, vòng tua tăng mà xe không tăng tốc tương ứng.
• Không phanh gấp, không đánh lái mạnh. Hai việc đó làm xe xoay ngang.
• Nhả ga từ từ, giữ vô-lăng thẳng, chờ xe chậm lại tới khi lốp bám lại mặt đường.
• Lốp mòn làm trượt nước xảy ra sớm hơn nhiều — kiểm tra độ sâu rãnh lốp trước mùa mưa.
• Tránh đi vào vũng nước đọng ở tốc độ cao, nhất là vũng chỉ nằm ở một bên xe.

Quy định yêu cầu giảm tốc độ trên đường ướt, đường hẹp và đèo dốc. Đồng thời phải giãn khoảng cách lớn hơn bảng khoảng cách tối thiểu — xem bài giữ khoảng cách an toàn.

Ba điều kiện khác nhau nhưng cùng một nguyên tắc: giảm tốc, tăng khoảng cách, tăng khả năng bị nhìn thấy.

• Mưa lớn: bật đèn chiếu gần cho xe khác thấy mình, tăng tốc độ gạt mưa, giãn khoảng cách.
• Sương mù: dùng đèn chiếu gần và đèn sương mù nếu có. Đèn chiếu xa phản xạ ngược lại làm càng khó nhìn.
• Đường ngập: không lao vào chỗ không đoán được độ sâu. Nước vào họng gió là hỏng động cơ ngay.
• Qua vũng nước sâu thì đi chậm, đều ga, không sang số giữa chừng; ra khỏi nước rà phanh nhẹ vài lần cho khô.
• Sau mưa, mặt đường trơn nhất ở những phút đầu khi nước trộn với dầu và bụi.

Đây là rủi ro lớn nhất của việc chạy đêm và là thứ không có kỹ thuật lái nào bù được.

• Quy định nghiệp vụ vận tải: không lái liên tục quá 4 giờ, một ngày không quá 10 giờ.
• Dấu hiệu nguy hiểm: chớp mắt lâu, không nhớ vài ki-lô-mét vừa qua, xe trôi dần sang mép làn.
• Cách duy nhất có tác dụng là dừng lại nghỉ. Mở nhạc, hạ kính hay uống cà phê chỉ giúp trong vài phút.
• Dừng nghỉ ở nơi được phép dừng đỗ. Trên cao tốc và trong hầm chỉ được dừng, đỗ ở nơi quy định.